Natuurherstel Sallandse Heuvelrug goed op weg

02.12.2019

Biodiversiteit in Nederland herstelt zich niet vanzelf. Het vraagt om een systeemverandering die we samen aan pakken met buren, boeren, terreinbeheerders, onderzoekers en overheden. Op de Sallandse Heuvelrug doen we dat ook. In opdracht van de provincie Overijssel werken we hier samen met Natuurmonumenten, gemeenten Hellendoorn, Rijssen-Holten, Wierden, LTONoord en de waterschappen Drents Overijsselse Delta en Vechtstromen. Op kort termijn krijgt de Sallandse Heuvelrug een oppepper door de intensieve herstelmaatregelen. Met vakkundig regulier beheer kan het heidelandschap zich ook op langer termijn blijven ontwikkelen. Het herstel en behoud van de biodiversiteit vraagt een lange adem en brede inzet.

Waar staan we nu
Drie jaar geleden startte de participatie met buren en belanghebbenden in de omgeving over het broodnodige natuurherstel en de te nemen maatregelen. Twee jaar geleden ging het werk in uitvoering. Ondertussen is er in veel deelgebieden flink wat werk verzet en is gedeeltelijk de weg al vrijgemaakt voor de natuur om zich te herstellen. Dit is de stand van zaken:  

Noord-west :  omgeving Sprengenberg, kleine Plas, Paltheweg, herberg de Pas, Twilhaar
De herstelwerkzaamheden zijn hier afgerond, de machines zijn uit het gebied en de stilte is teruggekeerd. Het leefgebied voor veel diersoorten is vergroot en is er een verbinding gemaakt met de voedselrijke delen in het omliggende buitengebied. Bij de Sprengenberg zijn bloemrijke akkers op de heide aangelegd en is het Hellingshoogveen hersteld. De verwachting is dat het heidezaad dat nu nog in de zandige grond zit, in het voorjaar ontkiemt en de omgeving langzaam weer kleur geeft.

Oost : omgeving Zunasche heide
Het definitieve inrichtingsplan, dat samen met buren en partners is gemaakt, is gereed. Op dit moment wordt de uitvoering voorbereid zodat in 2020 een begin gemaakt kan worden om dit deel van de Sallandse Heuvelrug te herstellen. Het doel is om heide te ontwikkelen door de toplaag van de grond te verwijderen en enkele watergangen te dempen en om te leggen. Tevens worden natuurakkers en schrale graslanden ontwikkeld. Bij alle ecologisch ingrepen die nodig zijn wordt rekening gehouden met cultuurhistorie, recreatie en verkeersveiligheid.

Zuid-west : omgeving Helhuizen, onderduikershut, Stevensmonument
Hier is doel een open verbinding te maken van de centrale heide richting Helhuizen naar de omliggende akkers en graslanden. Hierdoor verbetert ook hier het leefgebied van veel dieren. Het komt de biodiversiteit ten goede. De uitvoering is vertraagd als gevolg van de landelijke discussie over bomenkap, gevolgd door het Nederlandse stikstof- en PFASbeleid. Zodra er meer duidelijkheid is over beleid en regelgeving  gaan wij in co-creatie met buren en partners weer verder aan het ontwerp van de open verbinding die hard nodig is om de biodiversiteit te herstellen. Andere maatregelen gaan onverminderd door zoals begrazing, maaien, verbeteren van de bodem door chopperen, plaggen, branden en het verwijderen van jonge boompjes op de heide.

In het hele gebied grazen inmiddels twee schaapskuddes die ervoor zorgen dat de heide blijft bestaan en niet dicht groeit met bomen en struiken. Ook veel vrijwilligers werken aan het open houden van het landschap. Kleine delen van de heide worden jaarlijks geplagd, gebrand en gemaaid om variatie in de heide te brengen en te houden. Regelmatig toedienen van steenmeel blijft nodig om de mineralenbalans in de bodem te verbeteren. Voor reptielen maken we telkens weer  zandplekken met steile kanten voor graafbijen en andere insecten.
Meer informatie over het herstel van biodiversiteit op de Sallandse Heuvelrug is hier te vinden op de website van de provincie Overijssel. Specifieke vragen kunnen gesteld worden aan de boswachter via sallandseheuvelrug@staatsbosbeheer.nl